Achtergrond
De Woo-generator kan onder andere gebruikt worden om Woo-verzoeken samen te stellen voor gemeentelijke overheden. Elke gemeente kwalificeert tegenwoordig als een administratieve entiteit, herkenbaar aan het KvK-nummer. Echter, de entiteit kan meerdere zelfstandige bestuursorganen kennen omdat die door de wet voorgeschreven zijn zoals:
- college B&W
- raad
- burgemeester
- rekenkamer, heffingsambtenaar, gemeentearchivaris, gemeentelijke kiesraad, etc.
Dit geldt niet alleen voor gemeentes. De zelfstandige bestuursorganen van het rijk zijn te vinden in het zbo-register Contactgegevens Zelfstandige bestuursorganen | Overheid.nl of in TOOI.
Een bekend voorbeeld waarin het verschil tussen enerzijds college en anderzijds burgemeester naar voren kwam zijn de Woo-verzoeken sinds 17 juli 2020 naar de inhoud van de mailbox van burgemeester Jos Heijmans, waarbij de gemeente het uitvoert, maar de burgemeester als zelfstandig bestuursorgaan ook een rol vervuld.
Is dit logisch?
Ja, want een bestuursorgaan is in beginsel niet ondergeschikt aan een ander orgaan. Als bijvoorbeeld de raad als het hoogste orgaan met eigen wetgevende en controlerende bevoegdheden ondergeschikt zou zijn aan bijvoorbeeld het college, dan levert dat een catch 22-situatie op. Hetzelfde geldt voor de burgemeester bijvoorbeeld vanuit zijn rol in de driehoek.
De wet schrijft het soms expliciet anders voor. Het college bijvoorbeeld wordt gecontroleerd door de raad en kan (indirect) weggestuurd worden.
Merk op dat bijvoorbeeld de rechtbanken wel bestuursorganen zijn volgens Woo artikel 2.2 en 2.3 voor hun niet-rechtsprekende taken, maar weer geen bestuursorgaan zijn volgens de Woo voor rechtsprekende taken en Awb artikel 1:1. Ze nemen dus ook vrijwel geen besluiten, behalve bijvoorbeeld voor een Woo-verzoek. De beoordeling van een bezwaar gebeurt dan weer bij een andere rechter.
Huidige Situatie
De Woo-generator baseert zich momenteel op “instanties” zoals in afbeelding:
Probleem
Echter, een Woo-verzoek bij de gemeente Juinen kan betrekking hebben op de documenten onder het college, onder de raad, onder de burgemeester (of anderen).
In veel gevallen is evident dat het gaat om het college B&W, maar dat is niet altijd zo.
Mogelijke oplossingsrichtingen
Een paar mogelijke oplossingsrichtingen zijn:
- Inventariseren en splitsen alle instanties in zelfstandige bestuursorganen.
- Standaard meestgebruikte bestuursorgaan benoemen.
Voordelen eerste optie:
- Volledig.
Nadelen eerste optie:
- De hier beschreven niet-triviale problematiek moet begrijpelijk overgebracht worden naar iedere gebruiker van de Woo-generator, inclusief first-time.
- Er is geen volledige en up-to-date lijst van bestuursorganen bekend.
Voordelen tweede optie:
- Eenvoudig (enkel per type orgaan een naam).
Nadelen tweede optie:
- Niet alle toeters en bellen van de eerste optie, dus voor fijne nuances zoals in Weert speelden kan dit een gefaald Woo-verzoek opleveren.
Toekomstige Situatie
Suggestie is om de tweede optie toe te voegen met:
- gemeente: college
- waterschap: dagelijks bestuur
- provincie: gedeputeerde staten
- ministerie: minister