Bij bezwaar- en beroepszaken heb ik het gevoel dat sommige bestuursorganen een verweerschrift schrijven op basis van het bezwaar/beroepschrift en dan indienen, of dat nu kort of lang voor de zitting is.
Bij andere organen is het nog niet voorgekomen dat het bezwaar/beroepschrift eerder dan 24-48 uur voor de zitting wordt ingediend, ook als het bezwaar/beroep al weken, maanden of kwartalen eerder is ingediend. Deze laatste situatie maakt het lastig om de zitting voor te bereiden en leidt ook wel eens tot de noodzaak voor een beroep/hoger beroep.
Is dit een bekend patroon?
En is dat wenselijk?
Als bezwaarmaker/insteller beroep moet je binnen zes weken je bezwaar/beroepschrift indienen en heb je kwartalen tot jaren te wachten vooraleer iets behandeld wordt.
Dat is inderdaad een bekend patroon, hoewel het zeker ook voorkomt dat een verweerschrift wel verder van te voren wordt ingediend.
Voor zowel de bezwaar- als beroepsprocedure geldt één duidelijke regel: belanghebbenden, waaronder bezwaarmaker/eiser en verweerder, kunnen tot 10 dagen voor de zitting ‘nadere stukken’ indienen.
Achtereenvolgens artikel 7:4 Awb en artikel 8:58 Awb
De term ‘nadere stukken’ slaat echter niet op het verweerschrift en ook niet op een aanvullend door de bezwaarmaker/eiser op de gronden van het bezwaar/beroep. Bij ‘stukken’ gaat het om onderliggende stukken die worden ingediend ter onderbouwing van het bezwaar/beroep/verweer, bewijsstukken kort gezegd.
Het bestuursrecht verbiedt de verweerder dus niet om pas enkele dagen voor de zitting het verweerschrift in te dienen of zelfs pas op zitting verweer te voeren. De rechter zal verweerder wel veel eerder oproepen dit te doen en deze oproep ook ‘rappeleren’, zoals dat heet (herhalen). Maar aan het niet halen van deze rappeltermijnen zal de rechter geen consequenties verbinden.
Valt er dan helemaal niets te doen tegen zo’n last minute overval? Jawel. Op het moment dat in het verweerschrift nieuwe informatie of argumenten staan waarvoor je als bezwaarmaker/eiser onvoldoende tijd hebt gehad ze te bestuderen, kun je de bezwaarcommissie of de rechter vragen om het onderzoek nog niet te sluiten en je enkele weken extra tijd te verlenen om op deze punten schriftelijk te reageren. Het is zeker de moeite waard om dit voor te stellen en zo te voorkomen dat een beroep/hoger beroep nodig is.
Fijn om te weten dat het een bekend patroon is, dat maakt het mogelijk om er structureel rekening mee te houden.
Het is een lastige vorm, ook omdat het bij voorlopige voorzieningen (VoVo) voorkomt. Bij VoVo’s kan meteen in de hoofdzaak beslist/kortgesloten worden op basis van Awb 8:86, lid 1:
Indien het verzoek wordt gedaan indien beroep bij de bestuursrechter is ingesteld en de voorzieningenrechter van oordeel is dat na de zitting, bedoeld in artikel 8:83, eerste lid, nader onderzoek redelijkerwijs niet kan bijdragen aan de beoordeling van de zaak, kan hij onmiddellijk uitspraak doen in de hoofdzaak.
Naar horen zeggen zal de rechter mocht het toch tot een aparte zitting hoofdzaak komen in de praktijk altijd uitspraak doen in de lijn van de voorlopige voorziening, dus het spoedeisende karakter werkt door in de hoofdzaak. Bij een voorlopige voorziening is de termijn van 8:58 versoepeld tot tot één dag voor de zitting (Awb 8:83).
In de reactie van @SPOON staat: ‘Maar aan het niet halen van deze rappeltermijnen zal de rechter geen consequenties verbinden.’ Bij mij staat in het bericht van de rechtbank aan verweerder bij rappel: ‘reageert u niet, dan kan de rechtbank daarvan de gevolgen verbinden doe jaar geraden voorkomen.’ Bij de zitting kun je hieraan refereren en de rechter vragen of er sprake is van goede procesorde als verweerder niet reageert op appel van de rechtbank.